Medicatie bij burn-out werkt niet, en toch wordt het regelmatig voorgeschreven…

Ruim 1 miljoen mensen slikt antidepressiva, dat staat in een artikel van de Volkskrant uit 2017.  Dit is ca. 6% van de Nederlandse bevolking. Daarbij is volgens het Trimbos-instituut per jaar maar zo’n 5 % van de volwassen bevolking depressief. Hoe kan het dat de aantallen niet overeenkomen?

Een van de oorzaken is, dat antidepressiva niet alleen bij depressie, maar ook bij andere psychische aandoeningen voorgeschreven worden. Bovendien worden, aldus hoogleraar klinische psychologie Derksen (afkomstig uit het zelfde artikel), “De meeste psychofarmaca […] door huisartsen voorgeschreven. Die vragen niet altijd door. En als een patiënt tijdens een consult loopt te spuien, lijken die sombere gevoelens vaak heel wat. Terwijl een derde van de depressies na een paar maanden vanzelf overgaat.”  (bron). Je kunt je afvragen of er dan überhaupt sprake is van een depressie.

Verschil burn-out en depressie

Het is daarom enorm belangrijk om een juiste diagnose te stellen en door te vragen! Burn-out en depressie zijn namelijk twee volledig verschillende ziektebeelden, al kunnen de symptomen op elkaar lijken.

Iemand met burn-out wil wel, maar kan niet, door gebrek aan energie.
Iemand met een depressie kan wel, maar wil niet, het leven is het niet waard.

Bij een burn-out kan de persoon nog wel van dingen genieten, waarbij iemand met een depressie alleen nog maar somber is, geen vreugde meer voelt en zich steeds meer terugtrekt uit het sociale leven.

Helaas zien wij in ons Burn-out Herstel & Preventie Centrum regelmatig dat er, door onwetendheid of om een vergoeding van de zorgverzekering te krijgen, door zorgverleners en bedrijfsartsen een verkeerde diagnose wordt gesteld. De gevolgen hiervan zijn schrijnend. Iemand met een verkeerde diagnose krijgt een levenslange stempel en een inadequate behandeling, vaak worden er ook, onterecht, medicatie bij burn-out voorgeschreven.

Antidepressiva…

Veel voorgeschreven medicatie bij burn-out zijn antidepressiva. Er bestaan twee hoofdgroepen van antidepressiva. De SSRI’s (Selective Serontonin Reuptake Inhibitor) en vergelijkbare soorten en de Tricyclische Antidepressiva (TCA’s).

Antidepressiva hebben een effect op de neurotransmitters serotonine en noradrenaline, welke een rol spelen bij de regulatie van stemming en emotie. Een tekort van deze neurotransmitters kan resulteren in depressie- en angstklachten. Hoe een tekort van serotonine en noradrenaline ontstaat is niet bekend.

…lees de bijsluiter!

Medicatie, zoals antidepressiva hebben tal van bijwerkingen. In eerste instantie kunnen de klachten zelfs erger worden. Bij jongvolwassenen tussen de 18-24 jaar, kunnen antidepressiva zelfs een toename van suïcidaal gedrag bevorderen.

Mogelijke bijwerkingen zijn verder o.a. misselijkheid, nervositeit, gevoelloosheid, prikkelbaarheid/agressie, seksuele stoornissen, verminderde hartwerking en gewichtstoename. Meer informatie over de mogelijke bijwerkingen en de contra-indicaties vind je hier. 

Het kan weken duren voordat een antidepressivum begint te werken en het wordt aangeraden de medicatie, na herstel, nog 6-9 maanden te blijven slikken, om een terugval te voorkomen. Een goede afweging tussen “kosten” (lees bijwerkingen) en baten is daarom enorm belangrijk! Vraag aan de huisarts of hij zelf deze pillen zou slikken! Waarschijnlijk niet…

Schrijnende bijwerkingen!

Na aanleiding van het avrotros programma RADAR van 18-02-2019 willen wij graag nog specifiek ingaan op de bijwerkingen van het antidepressivum Paroxetine, beter bekend onder de naam “Seroxat” en andere SSRI’s. De fabrikant van deze medicatie heeft jarenlang gezwegen over de mogelijke bijwerkingen. Mensen die in het programma aan het woord komen vertellen, over waanvoorstellingen, hallucinaties, fysieke geweld tegen de partner tot zelfs een zelfmoordpoging. Een vrouw beschrijft dat zij helemaal niets meer voelde en daardoor “tot alles in staat” was.

Volgens Agnes Kant van het BijwerkingenCentrum Lareb kunnen SSRI’s leiden tot “[…] plotselinge agressieve gevoelens jegens naasten. Met als gevolg van die agressie: vernielingen, gevechten, poging tot wurgen, verwondingen en inderdaad zelfs moord en zelfmoord. In 2014 concludeerden wij op basis van meldingen dat agressie, hoewel zeldzaam een bijwerking kan zijn.”

De uitzending van RADAR kun je hier terug kijken.

Geen geneesmiddel…

Let op, antidepressiva zijn geen geneesmiddel! Zij “genezen” niet de oorzaak van het probleem, maar nemen enkel de scherpe kantjes van de emotie weg. Wat betekend dat men ook leuke emoties minder voelt. Er wordt een soort sluier over de gevoelens gelegd, waardoor het (tijdelijk) dragelijk wordt. Zodra men echter weer stopt met antidepressiva, zullen de sombere gevoelens weer terug komen, mits men geen adequate therapie volgt en de oorzaak niet aanpakt. Een therapie wordt door antidepressiva zelfs moeilijker, aangezien de gevoelens van de cliënt “verdooft” worden.

Medicatie bij burn-out

Burn-out ontstaat door een te hoge (werk)druk. In eerste instantie kan werkdruk een positieve uitwerking op het lichaam hebben. Houdt de stress echter te lang aan, raken de stoffen die verantwoordelijk zijn voor de stressverwerking in disbalans. Endorfine is een signaalstof, dat wordt aangemaakt als gevolg van lichamelijke inspanning, opwinding en werkt op het beloningssysteem. Bij een burn-out schieten de leuke dingen, zoals sporten, sociale contacten etc, die zorgen voor het vrijkomen van endorfine, steeds meer op de achtergrond. Daardoor wordt er steeds minder endorfine aangemaakt. Tegelijkertijd reageert het lichaam op de voortdurende stress met de aanmaak van cortisol. Iemand ervaart steeds minder vreugde door het lage gehalte van endorfine en het lichaam moet steeds meer cortisol aanmaken om nog met de stress te kunnen dealen.

Een te hoog cortisol gehalte heeft invloed op de aanmaak van serotonine. Et voilà! Er ontstaan depressieve gevoelens…

De oorzaak hiervan is, in tegenstelling tot een echte depressie, redelijk eenvoudig te verhelpen.

Adequate hulp

Door de cliënten weer letterlijk in beweging te zetten, wordt er weer meer endorfine en minder cortisol aangemaakt. Het lichaam ervaart minder stressklachten. Tegelijkertijd moeten de onderliggende overtuigingen, die geleid hebben tot een bepaald gedrag, dat wederom geleid heeft tot stress, aangepakt worden. De cliënt leert niet om stress te voorkomen, maar om er anders mee om te gaan. Hierdoor raken stemming en emotie weer in balans!

Aan jou de keuze: pak je een pilletje of pak je het probleem aan met de juiste behandeling.