Burn-out: wat is het en hoe ontstaat het?

Wat is een burn-out?

Hulp nodig?Over AANDACHT

Vertoon jij burn-out symptomen?

Plan een kennismaking

Een overbelast stresssysteem

Burn-out: wat is het?

Wat is een burn-out? Een burn-out is een overbelast stress systeem, waardoor je hormoonhuishouding uit balans raakt. Je lijf en geest worden letterlijk stilgezet. Bij iedereen uit zich dit anders. Je kan niet meer, zelfs opstaan kan al teveel moeite kosten. Helder nadenken en simpele dingen onthouden lukt niet meer. De vraag “wat is een burn-out” en “hoe ontstaat het?” is het beste uit te leggen met een metafoor.

Vergelijk het met de druppel in de bekende emmer. Als je de emmer niet op tijd leegmaakt, loopt hij uiteindelijk over. De emmer vult zich door stress, verwachtingen van zowel jezelf als van buiten, het “moeten”, tegenslagen etc. Normaal is dit niet zo’n probleem. Want onderaan de emmer zit een kraan, die open staat. Alleen, door teveel ‘shit’ in je leven raakt deze verstopt.

Juist door ontspanning, sociale activiteiten, hobby’s, sport en in beweging zijn, plezier hebben in wat je doet in je dagelijks leven blijft de kraan open en stroomt de emmer gewoon lekker leeg. Maar als de stress en de ‘shit’ de overhand nemen en je zelfs voor ontspanning geen tijd meer hebt (en eigenlijk ook niet meer neemt) stagneert het natuurlijk proces en raakt de boel verstopt. En zo loopt de emmer uiteindelijk over…

Hoe verder de kraan dichtzit, hoe sneller de emmer vol is. Denk aan de zorgmedewerkers tijdens de Corona crisis. Ze moeten beschikbaar blijven, omdat het niet anders kan. Alles in hun leven wordt op nul gezet. Er wordt van hun verwacht dat ze doorwerken en zorg blijven verlenen. Immers, er zijn levens van afhankelijk. Het beschikbaar moeten blijven, draait de kraan langzaam dicht.

De oorzaak van de bekende druppel…

Burn-out: de definitie

De oorzaak waarom de emmer overloopt, is voor iedereen anders. Een burn-out is altijd persoonlijk. Het zijn jouw overtuigingen, die ervoor zorgen dat de emmer vol raakt. Zoals een grote mate aan verantwoordelijkheidsgevoel. Het goed willen doen voor de ander. Of: als ik het doe, gebeurt het tenminste goed. Moeite met grenzen (kunnen) aangeven. Kortom eigenschappen, waarbij je met iedereen rekening houdt, ten koste van jezelf. Vaak zelfs zonder dat je dit beseft.

Realiseer je: wat de oorzaak van je burn-out ook is, hier ligt de sleutel naar preventie en herstel. Daarom is een standaard protocol voor behandeling van burn-out geen werkende oplossing.

De WHO beantwoordt de vraag “wat is een burn-out” in de “International Classification of Diseases (ICD-11)”. Volgens hen is burn-out een werkfenomeen, dat zich kenmerkt door een gevoel van uitputting, en géén medische aandoening. Deze visie past bij hoe de Nederlandse overheid burn-out beoordeelt: als een werkgerelateerde ziekte. Burn-out is daarom in 2012 uit de DSM-5 geschrapt.

Daardoor wordt burn-out niet vergoed door de zorgverzekering. De Wet Verbetering Poortwachter is daarvoor in het leven geroepen: de werkgever is verantwoordelijk gemaakt voor de preventie en het herstel van burn-out.

Maar wat te doen als je geen werk hebt? En, als je ondernemer bent en dus je eigen werkgever. Wat dan?

blank

You have to be on fire to burn-out

Burn-out: wie is er gevoelig voor?

Mensen, die in een burn-out terecht komen, zijn gedreven, ambitieus en enthousiast. De grote mate aan verantwoordelijkheidsgevoel, plichtsbesef en het voortdurend beschikbaar zijn voor hun omgeving zorgt voor het langzaam vollopen van de emmer.

Het zijn mensen, die voor hun omgeving “goud waard” zijn. Je hoeft maar een vraag te stellen en zij zijn vaak al onderweg om het antwoord te leveren. Ze doen vol overtuiging en passie hun werk. Proactief en altijd druk om maximaal resultaat te bereiken. Vaak ongemerkt ten koste van zichzelf.

Grenzen aanvoelen en daar naar handelen, is niet hun prioriteit en soms ook lastig. Als eerste worden de leuke dingen zoals afspreken met vrienden, sporten etc aan de kant geschoven… En dan is het vaak te laat en kunnen ze, voor hun gevoel, ook niet meer terug.

Herken jij jezelf hierin?

Burn-out: wat zijn de kenmerken?

Heb jij een hoog verantwoordelijkheidsgevoel en ben je gevoelig voor verwachtingen, die je worden opgelegd? Kun je moeilijk ‘Nee’ zeggen? En stel je hoge verwachtingen aan jezelf? Is het lastig om je grens aan te geven? Weet je eigenlijk wel waar je eigen grens ligt?

Is het voor jou lastig om prioriteiten te stellen? Pieker je continu over alles wat nog zou moeten? Vind je het belangrijk wat een ander van jouw resultaat vindt? En heb je het gevoel dat er voortdurend druk op je ligt?

Als je meerdere vragen met ‘Ja’ kunt beantwoorden, dan heb je kenmerken van iemand, die gevoelig kan zijn voor een burn-out.

Wees gerust! Dat je deze kenmerken hebt, hoeft niet te zeggen dat je een burn-out hebt of krijgt. Wel heb je een verhoogd risico. Wees dus alert op de symptomen bij burn-out. Wil je weten hoe je op dit moment zelf scoort op een burn-out, dan doe hier de test.

blank

Wie zich goed voelt, presteert beter. Wie beter presteert, voelt zich goed

Burn-out: hoe ontstaat het?

Hoge werkdruk en stress kunnen een positieve invloed hebben op hoe jij je voelt. Houdt de druk te lang aan, dan ligt het gevaar van burn-out op de loer. Het lichaam maakt dan niet meer voldoende endorfine aan. Er zit een overschot aan cortisol in je systeem. Endorfine heb je nodig om de stress aan te kunnen. Dat heet ‘coping’.

Burn-out begint bij een tekort aan endorfine…

Endorfine wordt aangemaakt door te bewegen en te sporten, maar ook door de voldoening te voelen bij de dingen, die je doet. Het bekende trotse gevoel dat we allemaal wel eens ervaren. Op het moment dat jij je niet meer tevreden voelt, of dit nu komt doordat je hoge eisen stelt aan jezelf of dat je omgeving dit doet, komt de aanmaak van endorfine in gevaar.

Ontevredenheid zorgt ervoor dat je harder gaat werken en nog beter je best gaat doen. In het begin kost dat weinig moeite, maar uiteindelijk lukt dat steeds minder. De kwaliteit van je werk gaat achteruit Als gevolg daarvan ga je nog harder werken. Leuke dingen zoals sporten en afspreken met vrienden laat je steeds meer schieten. Interne frustratie hoopt zich op. Je voelt en krijgt steeds minder erkenning.

…je potje energie raakt op…

Hierdoor neemt de stress verder toe. Er is steeds meer endorfine nodig om te kunnen blijven functioneren, maar je lichaam maakt het niet meer aan. Als reactie hierop maakt je lichaam meer cortisol aan: het hormoon dat ervoor zorgt dat je stress aankunt. Het gevolg: je bent in een negatieve spiraal terechtgekomen.

Stress voelt in één keer niet meer ‘prettig’. Het is een muur, die op je afkomt. Je potje energie raakt langzaam op doordat er meer cortisol aangemaakt moet worden. Hierdoor raakt de glucoseopname in je hersenen ontregelt. Jouw hersenen raken als het ware oververhit. In recente studies wordt beweerd dat er een ‘neuroinflammatie’ optreedt: een ontsteking in je hersenen; een burn-out. Dit verklaart ook waarom je moeite hebt om iets te onthouden en dus vergeetachtig wordt. Je kortetermijngeheugen raakt beschadigd.

…je voelt je depressief…

Te hoge cortisol ontregelt ook nog eens de aanmaak van serotonine. Dit is het stofje dat je blij maakt en je het gevoel geeft dat je de wereld aan kunt – je natuurlijke Antidepressiva. Door te weinig serotonine kun je depressieve gevoelens krijgen en depressief lijken. En dan wordt burn-out al gauw verward met een depressie. In het ergste geval krijg je zelfs Antidepressiva voorgeschreven. Onnodig! De symptomen worden bestreden en daar ben jij zeker niet mee geholpen. Sterker nog, je burn-out kan dan juist langer gaan duren dan nodig.

…en je slaapt slecht

Doordat je minder serotonine aanmaakt, wordt er ook minder melatonine aangemaakt. Dit is het slaaphormoon dat je lichaam nodig heeft om tot rust te komen. Voor je gevoel sta je constant ‘AAN’. Je komt niet in slaap en bent vroeg wakker. Hoe meer je focust op het niet kunnen slapen, des te erger wordt het. Daardoor voel je je lusteloos, onrustig, uit balans en chronisch moe.

Wil je weten of jij gevoelig bent voor een burn-out?

Symptomen bij burn-out zijn tweeledig

Burn-out symptomen: hoe herken je ze

Symptomen bij burn-out zijn tweeledig. Zij manifesteren zich zowel mentaal als lichamelijk. Ook al kunnen de symptomen per persoon verschillen, zijn er toch een aantal typische burn-out signalen.

Denk hierbij aan een kort lontje, vermoeidheid, slecht kunnen concentreren, verminderde eetlust en slecht slapen.
Maar ook lichamelijke symptomen zoals hartkloppingen, een zere rug en maag-/darm klachten komen regelmatig voor. Naarmate iemand te lang door blijft lopen met burn-out zorgt het lichaam er uiteindelijk voor dat de persoon tot rust gedwongen wordt. Het lichaam schopt je uiteindelijk onderuit.

blank
blank

Burn-out en het gebruik van medicijnen

Let op medicatie bij burn-out: het is niet nodig

Antidepressiva en andere medicatie zoals Oxazepam werken niet bij burn-out, aangezien het niet gaat om een lichamelijke aandoening maar om een verstoord stress systeem. Toch zien we dat regelmatig antidepressiva “off-label” worden voorgeschreven.
Het is alsof je met elk pilletje een handdoeken rond de emmer legt. De vloer lijkt droog, je hebt er op het eerste oog geen last meer van, maar laat een ding duidelijk zijn… De emmer loopt nog steeds over!

Medicatie bij burn-out heeft dan ook absoluut geen effect. Sterker nog, je hebt een grote kans op verslaving en bent, doordat je gevoelens onderdrukt worden slecht of zelfs helemaal niet coachbaar!

Duurzaam herstel

Burn-out herstel: het hoeft niet maanden te duren

Een belangrijke vraag naast, “Wat is een burn-out”, is “Hoe herstel ik van een burn-out?” oftewel, hoe zorg ik er voor dat mijn emmer niet volloopt?

Een burn-out vraagt daarom juist om een specialistische aanpak. Uit ervaring weten we dat veel trajecten onnodig lang duren en niet het gewenste resultaat geven. Dit komt doordat de oorzaak van de burn-out in de diepte niet wordt aangepakt, want het gaat er niet om de stress te vermijden en leren ‘nee’ te zeggen.

blank

Om tot een echte verandering te komen, moet je de diepte in

Burn-out; herstellen met een specialistische aanpak

Waar het juist om gaat, is dat je vanuit zelfbeschikking je eigen verantwoordelijkheid voelt en je grens en dat je dit vanuit verbinding duidelijk kan maken richting je omgeving. De stress en de verwachtingen die andere je opleggen, kunnen we niet wegnemen. Het is makkelijker om jezelf daarin te veranderen in plaats van proberen je omgeving te beheersen. Want ook dat leidt uiteindelijk (weer) tot een burn-out. Door het probleem bij de wortel aan te pakken, verander je daadwerkelijk jezelf en je levenshouding. Zodat je vanuit je eigen kracht in de wereld staat en blijft staan, onder welke druk van buitenaf dan ook.

Belangrijk bij de behandeling van een burn-out is dat bestaande patronen worden doorbroken. En dat kan, maar alleen met de juiste hulp. Pas dan krijg je de controle terug over jezelf en ontstaat weer het gevoel van voldoening, die je nodig hebt voor de aanmaak van endorfine. Je hebt je leven weer in de hand. En je komt nooit meer in een burn-out terecht (de kans op terugval is bij ons <1%).

Heb jij last van een burnout? Doe hier de test!

Hier staan wij voor

AANDACHT betekent...

Onze aanpak is individueel, multidisciplinair en op maat gemaakt. Hoewel de symptomen vaak overeenkomen, is elke burn-out uniek. En zo pakken we dan ook onze burn-out behandeling aan: persoonlijk en alleen op jou van toepassing. Standaard methodieken bestaan voor ons niet. We gaan voor kwaliteit, niet kwantiteit. 

Individueel

Onze behandeling is 1 op 1. Géén groepstherapie. Het gaat om jou persoonlijk!

multidisciplinair

Een burn-out is tweeledig. Wij behandelen zowel lichaam als geest.

midden in de natuur

Ons centrum ligt midden in de natuur; in het prachtige Zuid-Limburgse heuvelland.

op maat gemaakt

Iedereen is uniek. Je krijgt wat je nodig hebt; niet meer en niet minder.

Burn-out ligt op de loer!

Chronische Stress

Wanneer een gezonde mate van stress omslaat in chronische stress ligt een burnout op de loer.
We kennen het allemaal. Periodes in ons leven, waarin we net dat stapje extra moeten zetten.

Sinds de oertijd is de mens in staat om met stressvolle situaties om te gaan. Sterker nog, we zijn er erg goed in, anders hadden wij nooit kunnen overleven…

Hoe we jou helpen

AANDACHT voor...

blank

Werknemer

Je hebt de diagnose burn-out. Hier vind je informatie over onze behandeling en hoe wij jou gaan helpen, zodat jij BETER wordt. 

Ondernemer met burnout

Ondernemer

Wanneer jijzelf uitvalt met een burn-out, is het natuurlijk belangrijk om weer zo snel mogelijk aan het werk te kunnen.

blank

Organisatie

Als een medewerker uitvalt met burn-out is het  belangrijk om te weten wat je zorgplicht is en hoe wij jullie kunnen ondersteunen.

Burn-out bedrijfsarts verwijzers

Verwijzer

Uiteraard werken wij graag samen met verwijzers; met het doel de cliënt BETER en duurzaam terug te laten keren in het arbeidsproces.

Contact

Burn-out Herstel Centrum AANDACHT

Schuttebergsweg 5 in Vaals

06-18 16 81 05

contact@burnoutherstel.info 

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.